Muốn chọn màu kem nền hợp da, bạn cần tách hai câu hỏi: da mình sáng hay tối đến đâu (sắc độ) và da mình ngả vàng, ngả hồng hay cân bằng (tông nền dưới da, thường gọi theo tiếng Anh là undertone). Một màu kem nền đúng phải khớp cả hai. Sai sắc độ thì mặt trắng bệch hoặc tối sạm; sai tông thì mặt xám, hồng giả hoặc vàng úa dù độ sáng đã đúng.
Cách thử đáng tin nhất là quẹt hai đến ba màu ở đường viền hàm, nơi da mặt chuyển sang da cổ, rồi đợi 10–15 phút và nhìn dưới ánh sáng ban ngày. Màu “biến mất” vào da, không để lại đường ranh giữa mặt và cổ là màu đúng.
Phần dưới giải thích từng khái niệm, vì sao các mẹo kiểu nhìn màu tĩnh mạch hay không đáng tin, và cách cứu khi lỡ mua sai màu.
Sắc độ và tông nền dưới da: hai thứ khác nhau
Sắc độ là mức sáng tối của da, do lượng sắc tố melanin quyết định chủ yếu. Các hãng thường đánh số hoặc đặt tên từ sáng đến tối. Sắc độ thay đổi theo mùa: sau mùa hè nhiều nắng, da thường tối hơn vài mức so với cuối mùa đông. Vì vậy một tuýp kem nền mua tháng Ba có thể lệch màu vào tháng Bảy.
Tông nền dưới da là sắc thái màu nằm bên dưới bề mặt, ổn định hơn nhiều theo thời gian. Da tông ấm ngả vàng, đào hoặc vàng ô liu; da tông lạnh ngả hồng hoặc đỏ; da trung tính cân bằng giữa hai bên. Hai người cùng sắc độ có thể khác tông, và đó là lý do cùng một màu kem nền mà người này đẹp, người kia lại xám.
Người Việt khá đa dạng về sắc độ, nhưng nhiều người có tông ấm hoặc trung tính hơi ấm. Điều này không phải quy luật: vẫn có không ít người tông lạnh, nhất là người da sáng dễ đỏ mặt. Đừng mặc định mình tông ấm chỉ vì là người châu Á.
Ngoài hai yếu tố trên, còn có màu bề mặt tạm thời: má đỏ do nóng, vùng quanh miệng sẫm hơn, da cổ ít nắng sáng hơn mặt. Kem nền không nhằm xoá những khác biệt này mà nhằm làm chúng liền mạch, nên điểm tham chiếu đúng luôn là chỗ mặt nối với cổ.
Các mẹo xác định tông da phổ biến và độ tin cậy
Trên mạng có nhiều mẹo xác định tông da. Một số có ích như gợi ý ban đầu, một số dễ dẫn sai.
| Mẹo | Cách làm | Độ tin cậy |
|---|---|---|
| Nhìn màu tĩnh mạch cổ tay | Xanh lá là ấm, xanh dương hoặc tím là lạnh | Thấp: màu tĩnh mạch nhìn thấy phụ thuộc độ dày da và ánh sáng, nhiều người không phân biệt được |
| Trang sức vàng hay bạc hợp hơn | Vàng hợp là ấm, bạc hợp là lạnh | Thấp đến vừa: chịu ảnh hưởng của sở thích cá nhân |
| Áp vải trắng tinh và trắng ngà sát mặt | Trắng ngà hợp là ấm, trắng tinh hợp là lạnh | Vừa: dùng được nếu làm dưới ánh sáng ban ngày |
| Da phản ứng với nắng | Dễ rám là ấm, dễ đỏ rát là lạnh | Vừa: liên quan nhưng không trực tiếp |
| Quẹt thử kem nền ở đường viền hàm | Màu nào hoà vào da là đúng | Cao: kiểm tra trực tiếp kết quả cuối cùng |
Các mẹo ở trên chỉ nên dùng để thu hẹp lựa chọn trước khi thử. Kết quả cuối cùng vẫn phải là màu kem nền nằm trên da bạn, dưới ánh sáng thật. Bỏ qua bước này và chọn theo một mẹo duy nhất là nguyên nhân phổ biến của việc mua sai.
Cách thử màu kem nền đúng, từng bước
Nên thử khi mặt chưa trang điểm, hoặc ít nhất vùng đường viền hàm còn sạch.
- Chọn hai đến ba màu nằm quanh dự đoán của bạn: một màu bạn nghĩ đúng, một màu sáng hơn nửa mức, một màu khác tông (ấm hơn hoặc lạnh hơn).
- Quẹt mỗi màu một vệt dọc ở đường viền hàm, kéo nhẹ xuống phần cổ. Đừng thử ở mu bàn tay: da tay thường sẫm và khác tông so với mặt.
- Tán nhẹ mép vệt bằng đầu ngón tay để nhìn được cách màu hoà vào da, thay vì nhìn một vệt đặc.
- Chờ 10–15 phút. Nhiều kem nền sẫm đi sau khi tiếp xúc với không khí và dầu trên da (hiện tượng hay gọi là oxy hoá). Màu đúng lúc vừa quẹt có thể thành tối hơn sau đó.
- Ra chỗ có ánh sáng ban ngày, hoặc ít nhất đứng gần cửa ra vào cửa hàng. Đèn trong cửa hàng thường ấm và rất sáng, làm mọi màu trông đẹp hơn thực tế.
- Chọn màu “biến mất”: không thấy ranh giới, mặt không trắng hơn cổ, không xám, không hồng giả.
Nếu mua trực tuyến, hãy tìm thông tin về tông (ký hiệu ấm, lạnh, trung tính thường đi kèm chữ W, C, N trong tên màu ở nhiều hãng) và đọc nhận xét của người có màu da gần mình. Dù vậy, khả năng mua sai vẫn cao hơn nhiều so với thử trực tiếp.
Đọc dấu hiệu màu sai trên mặt
Khi kem nền đã lên mặt, những dấu hiệu sau cho biết bạn sai ở sắc độ hay ở tông.
| Dấu hiệu | Sai ở đâu | Hướng điều chỉnh |
|---|---|---|
| Mặt sáng hơn cổ rõ rệt, như đeo mặt nạ | Sắc độ quá sáng | Lùi một đến hai mức sáng |
| Mặt trông tối, bẩn, mất sức sống | Sắc độ quá tối | Lên một mức sáng |
| Mặt trông xám, tro tàn | Tông quá lạnh so với da ấm, hoặc màu quá sáng trên da ngăm | Chuyển sang tông ấm hoặc trung tính |
| Mặt hồng hồng như phấn trẻ con | Tông quá hồng so với da | Chuyển sang tông trung tính hoặc ấm |
| Mặt vàng cam, nổi bật hơn cổ | Tông quá ấm | Chuyển sang trung tính |
| Ban đầu đúng, sau một giờ sẫm hơn | Kem nền oxy hoá | Chọn sáng hơn nửa mức hoặc đổi sản phẩm |
Với người Việt, lỗi phổ biến nhất là chọn sáng hơn da một đến hai mức vì muốn mặt “sáng lên”. Kết quả là mặt tách khỏi cổ, nhất là trong ảnh chụp có đèn flash. Da sáng tự nhiên không đến từ kem nền sáng hơn, mà từ lớp nền đúng màu cộng với điểm sáng nhẹ ở gò má.
Lỡ mua sai màu: cứu bằng cách pha và điều chỉnh
Không phải tuýp kem nền nào mua sai cũng phải bỏ. Nếu chỉ sai sắc độ một mức, bạn có thể pha với kem dưỡng có màu sáng hơn hoặc một màu kem nền khác cùng tông. Pha trên mu bàn tay ngay trước khi dùng, không đổ chung vào chai vì dễ nhiễm khuẩn và làm hỏng kết cấu.
Nếu kem nền sáng hơn da, dùng nó cho vùng giữa mặt (dưới mắt, sống mũi, giữa trán), còn viền ngoài mặt dùng màu tối hơn hoặc chỉ dùng phấn phủ có màu. Cách này còn tạo được chiều sâu tự nhiên cho khuôn mặt.
Nếu sai tông thì khó cứu hơn. Kem nền quá hồng có thể dịu lại với phấn phủ ngả vàng nhẹ; kem nền quá vàng có thể cân bằng bằng phấn phủ trong suốt và má hồng tông hồng. Nhưng đây chỉ là chữa cháy. Nếu bạn phải bù trừ mỗi ngày, đổi sản phẩm sẽ đỡ tốn thời gian hơn.
Một lựa chọn khác là để dành tuýp sai màu cho mùa khác: tuýp hơi tối dùng vào mùa hè khi da rám nắng, tuýp sáng dùng vào mùa đông. Nhiều người có sẵn hai màu và pha theo tỷ lệ thay đổi trong năm, cách này cho màu khớp hơn hẳn việc dùng một màu cố định.
Những yếu tố khác làm màu lệch dù đã chọn đúng
Lớp dưỡng và chống nắng bên dưới. Một số kem chống nắng có màu hoặc để lại lớp ánh trắng, làm kem nền phía trên trông sáng hơn. Khi thử kem nền ở cửa hàng, nếu được hãy thoa lớp chống nắng quen dùng trước.
Da dầu làm kem nền sẫm đi. Dầu trên da trộn với sắc tố làm màu trầm xuống sau vài giờ. Người da dầu thường cần màu sáng hơn khoảng nửa mức so với lúc thử, và nên dùng phấn phủ để giảm hiện tượng này.
Phấn phủ có màu. Phấn phủ màu đặt lên kem nền là thêm một lớp màu. Nếu kem nền đã đúng, hãy chọn phấn phủ trong suốt để không đẩy màu đi chỗ khác.
Ánh sáng nơi bạn ở. Văn phòng đèn trắng, quán cà phê đèn vàng, ngoài trời nắng gắt: mỗi nơi làm kem nền trông khác. Kiểm tra ở ánh sáng ban ngày là tiêu chuẩn chung đáng tin nhất.
Kết cấu và độ che phủ. Cùng một mã màu, bản che phủ cao trông đậm hơn bản mỏng. Đổi dòng sản phẩm trong cùng hãng vẫn nên thử lại màu, không chỉ dựa vào tên mã.
Da ngăm, da rất sáng và da có nhiều vùng màu
Bảng màu của nhiều dòng kem nền phổ thông dồn nhiều lựa chọn ở vùng sáng và trung bình, còn ở hai đầu thì thưa. Người da ngăm hay gặp tình trạng màu đúng độ tối nhưng ngả đỏ hoặc xám, vì dòng đó có quá ít màu tối để chọn tông. Khi thử, hãy chú ý đặc biệt tới tông: da ngăm của người Việt thường có sắc vàng hoặc ô liu, nên màu tối ngả đỏ dễ làm mặt trông như bị phỏng nắng.
Người da rất sáng lại hay gặp vấn đề ngược lại: màu sáng nhất của dòng vẫn tối hơn da, hoặc sáng đúng nhưng ngả hồng quá mức. Nếu da bạn dễ ửng đỏ, có thể chọn màu trung tính hơi ấm để cân bằng vùng đỏ, thay vì màu hồng sẽ cộng dồn sắc đỏ sẵn có.
Nhiều người có vùng màu khác nhau trên mặt: trán sẫm hơn do nắng, quanh miệng sẫm, hai má ửng đỏ. Không cần ba màu kem nền. Hãy chọn màu khớp với phần lớn khuôn mặt và đường viền hàm, rồi xử lý vùng sẫm bằng che khuyết điểm, vùng đỏ bằng lớp nền dày hơn một chút ở đó.
Nếu bạn thường xuyên không tìm được màu đúng ở các dòng phổ biến, hãy tìm những dòng có bảng màu rộng, nhiều lựa chọn tông ở mỗi mức sáng tối. Đây là thông tin dễ kiểm tra bằng cách nhìn số lượng màu và cách hãng chia tông, không cần dựa vào lời quảng cáo. Khi đã tìm được màu đúng, ghi lại tên dòng, mã màu và mùa bạn dùng; lần sau mua lại hoặc đổi sang hãng khác, đây là điểm mốc để so, đỡ phải thử lại từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Da mặt và da cổ khác màu nhiều thì chọn theo mặt hay theo cổ?
Chọn màu nằm giữa, nghiêng về cổ. Rồi tán kem nền xuống qua đường viền hàm một chút để mặt và cổ liền nhau. Chọn hoàn toàn theo mặt khi mặt sáng hơn cổ sẽ tạo ranh giới rõ, nhất là trong ảnh chụp và khi bạn mặc áo hở cổ.
Da có vùng xỉn màu quanh miệng, quanh mắt thì có cần hai màu kem nền không?
Thường không cần. Vùng quanh miệng và quầng mắt sẫm hơn là vấn đề về màu tại chỗ, nên xử lý bằng che khuyết điểm hoặc kem hiệu chỉnh màu ở đúng điểm đó. Dùng kem nền đặc hơn cho cả mặt để che các vùng này sẽ làm lớp nền dày không cần thiết.
Các ký hiệu W, C, N trên tên màu có đáng tin không?
Đáng tin như một gợi ý, vì nhiều hãng dùng W cho ấm, C cho lạnh, N cho trung tính. Nhưng mỗi hãng định nghĩa khác nhau, và một màu N của hãng này có thể ấm hơn màu W của hãng khác. Vẫn cần thử trên da trước khi kết luận.
Kem nền bị xám sau vài giờ là do đâu?
Thường do ba nguyên nhân: kem nền oxy hoá trên da, dầu trên da làm sẫm sắc tố, hoặc tông của kem nền lạnh hơn da bạn. Thử để kem nền trên da một thời gian dài hơn trước khi mua, dùng phấn phủ mỏng vùng đổ dầu, và cân nhắc chọn tông ấm hơn.
Thời tiết thay đổi thì có cần đổi màu kem nền không?
Nhiều người cần. Sau mùa nắng, da thường sẫm hơn; vào mùa ít nắng, da sáng lại. Cách tiện là có hai màu gần nhau và pha theo tỷ lệ thay đổi, hoặc kiểm tra lại màu ở đường viền hàm mỗi vài tháng.
Kem dưỡng có màu và phấn nước có cần chọn màu kỹ như kem nền không?
Vẫn cần, nhưng sai lệch ít lộ hơn vì độ che phủ mỏng. Phấn nước thường có ít lựa chọn màu hơn kem nền, nên người da ngăm hoặc tông lạnh dễ bị lệch. Nguyên tắc thử ở đường viền hàm và chờ vài phút vẫn áp dụng.